Wstępny zakres tematyczny

Polskie rolnictwo wchodzi dziś w okres głębokiej przebudowy. O konkurencyjności gospodarstw coraz częściej decydują już nie tylko plony, ale również geopolityka, koszty produkcji, dostęp do nawozów, presja regulacyjna, handel międzynarodowy oraz zdolność do inwestowania i adaptacji do zmian klimatycznych. Przed sektorem stoją kluczowe decyzje dotyczące przyszłego kształtu WPR na lata 2028-34, strategii rozwoju poszczególnych branż rolnych, bezpieczeństwa rynku żywności oraz odporności gospodarstw na kryzysy i gwałtowne zjawiska pogodowe. W debacie inauguracyjnej odpowiemy na pytania, jak znaleźć równowagę pomiędzy rozwojem, opłacalnością produkcji, wymaganiami środowiskowymi i bezpieczeństwem żywnościowym w coraz mniej przewidywalnych realiach gospodarczych oraz wyzwaniach strukturalnych i demograficznych.

Coraz częstsze okresy suszy, lokalne podtopienia, gwałtowne opady, gradobicia i niestabilność pogodowa stają się jednym z głównych czynników ryzyka dla produkcji rolnej. Problemem przestaje być już wyłącznie niedobór opadów, a coraz większa trudność w zarządzaniu wodą i utrzymaniu stabilności produkcji. Odpowiemy na pytanie, czy systemowo walczyć o retencję? Jak w tym aspekcie budować odporność gospodarstw, jakie nowe technologie wdrażać oraz jakie konieczne działania podejmować do ograniczenia skutków coraz bardziej ekstremalnych zjawisk atmosferycznych?

Mimo wieloletnich prób integracji, współpraca rolników w ramach grup producenckich i spółdzielni wciąż nie w pełni wykorzystuje swój potencjał. Przeanalizujemy obecny stan organizacji producentów rolnych w Polsce – od barier mentalnych i organizacyjnych, przez problemy z zaufaniem i zarządzaniem, po kwestie realnej skuteczności ekonomicznej. Eksperci i praktycy zastanowią się, dlaczego wiele inicjatyw nie osiąga trwałości rynkowej, co z kolei blokuje rozwój prawdziwej integracji, a także odpowiedzą na pytanie, czy w obecnych warunkach rynkowych współpraca rolników jest jeszcze wyborem, czy już koniecznością?

Jak przygotować produkcję rolną na coraz częstsze okresy niedoboru wody i ograniczyć ich wpływ na plonowanie oraz stabilność ekonomiczną gospodarstwa? Praktyczne rozwiązania zwiększające odporność gospodarstw na suszę – od poprawy retencji wodnej i zdrowia gleby, przez dobór technologii uprawy, programów ochrony oraz gatunków i odmian bardziej odpornych na stres wodny, po inwestycje w rolnictwo precyzyjne. Czy znamy strategie adaptacyjne pozwalające budować długoterminową odporność produkcji rolnej w warunkach postępujących zmian klimatu i rosnącej presji na zasoby wodne?

Nowoczesne odmiany roślin uprawnych charakteryzują się wysokim potencjałem plonotwórczym, jednak jego pełne wykorzystanie staje się coraz większym wyzwaniem w warunkach zmiennego klimatu, presji środowiskowej oraz rosnących ograniczeń w ochronie i produkcji. Blok poświęcony będzie czynnikom decydującym o utrzymaniu stabilnego plonowania – od właściwego doboru odmiany i technologii uprawy, przez zarządzanie żywieniem i gospodarką wodną, po skuteczne strategie ochrony roślin i ograniczania wpływu niekorzystnych warunków pogodowych. Uczestnicy poznają rozwiązania wspierające utrzymanie zdrowotności upraw, efektywne wykorzystanie potencjału genetycznego odmian oraz budowanie stabilności produkcji w coraz bardziej wymagających warunkach gospodarowania.

Współczesna produkcja roślinna stoi przed wyzwaniem utrzymania wysokiej skuteczności ochrony przy jednoczesnym ograniczaniu dostępnych narzędzi i rosnącej presji środowiskowej. Wycofywanie substancji aktywnych, zmieniające się regulacje, narastająca odporność agrofagów oraz coraz bardziej niestabilne warunki pogodowe wymagają nowego podejścia do prowadzenia ochrony roślin. Blok poświęcony będzie strategiom umożliwiającym skuteczne zabezpieczenie potencjału plonowania poprzez integrowane metody ochrony, precyzyjne monitorowanie zagrożeń, właściwe zarządzanie terminami zabiegów oraz wykorzystanie rozwiązań wspierających zdrowotność i odporność upraw.

Rosnąca zmienność warunków pogodowych, niestabilność rynków rolnych oraz coraz większe ryzyko produkcyjne stawiają przed gospodarstwami pytanie o optymalny model organizacji produkcji roślinnej. Blok poświęcony będzie analizie dwóch podejść: specjalizacji, pozwalającej na maksymalizację efektywności i wykorzystanie efektu skali, oraz dywersyfikacji, która zwiększa odporność gospodarstwa na ryzyko agrotechniczne i rynkowe.

W warunkach deficytów wody oraz spadku zawartości próchnicy gleba przestaje być zasobem odnawialnym „sama z siebie" i wymaga świadomej regeneracji, której celem jest odbudowa jej struktury, zdolności magazynowania wody oraz odporności na erozję wietrzną i wodną. Jednym z kluczowych narzędzi w tym procesie są międzyplony, które działają jak biologiczna osłona gleby poza sezonem uprawy głównej.

Budowanie gleby odpornej na suszę wymaga odbudowy jej zdolności do zatrzymywania i magazynowania wody poprzez zwiększanie zawartości próchnicy, poprawę struktury oraz wspieranie aktywności biologicznej. Kluczową rolę odgrywają tu międzyplony, które chronią glebę przed erozją wietrzną, ograniczają straty wilgoci oraz dostarczają materii organicznej. Świadome gospodarowanie glebą, czyli utrzymywanie okrywy roślinnej, ograniczanie intensywnej uprawy i wspieranie życia glebowego, pozwala budować jej odporność na coraz częstsze okresy suszy i niedoboru wody.

Rosnące wyzwania związane z regeneracją gleb, zmiennością klimatu, presją ekonomiczną oraz koniecznością ograniczania nakładów środków produkcji sprawiają, że coraz większe znaczenie zyskuje podejście regeneratywne w rolnictwie. Blok poświęcony będzie zasadom projektowania gospodarstwa opartego na odbudowie i utrzymaniu żyzności gleby, zwiększaniu bioróżnorodności oraz poprawie naturalnych procesów ekosystemowych wspierających produkcję roślinną.

Rosnące koszty produkcji sprawiają, że o konkurencyjności gospodarstw coraz częściej decydują efektywność zarządzania i umiejętność wykorzystania nowoczesnych technologii. Panel będzie poświęcony praktycznym rozwiązaniom pozwalającym ograniczać zużycie nawozów, paliwa i materiału siewnego, lepiej planować przejazdy oraz wykorzystywać dane do podejmowania trafniejszych decyzji produkcyjnych. Eksperci porozmawiają także o roli maszyn, aplikacji i narzędzi rolnictwa 4.0 w poprawie rentowności gospodarstw oraz o tym, od czego zacząć skuteczną optymalizację kosztów.

Sztuczna inteligencja coraz szybciej znajduje zastosowanie w rolnictwie – od analizy danych i monitoringu upraw po wsparcie decyzji dotyczących nawożenia, ochrony roślin czy organizacji pracy. Podczas dyskusji eksperci ocenią, które rozwiązania oparte na AI mają dziś realną wartość dla gospodarstw, gdzie mogą przynosić największe oszczędności oraz jak nowe technologie zmieniają podejście do zarządzania produkcją rolną.

Panel skupi się na korzyściach płynących z lokalnych społeczności energetycznych. Eksperci omówią zasady rozliczeń bez opłat dystrybucyjnych, bilansowanie energii wewnątrz spółdzielni oraz współpracę rolników, przedsiębiorców i samorządów w celu obniżenia kosztów i stabilizacji sieci.

Panel zaprezentuje Agro-PV jako technologię dualnego użycia ziemi. Moduły bifacjalne chronią uprawy m.in. malin przed gradem i suszą, redukując ewapotranspirację. Eksperci omówią też bariery: brak definicji prawnej grozi utratą dopłat unijnych i wyłączeniem gruntów z produkcji rolnej.

Dyskusja o roli magazynów w optymalizacji autokonsumpcji i systemach UPS chroniących automatyzację przed przerwami w dostawach prądu w rolnictwie oraz przekraczaniem użycia mocy zakontraktowanej. Dlaczego magazyn energii to brakujące ogniwo w nowoczesnym gospodarstwie rolnym korzystającym z OZE?

Debata o stabilnym, całodobowym źródle OZE w ramach gospodarki obiegu zamkniętego. Omówione zostaną skutki nowelizacji z kwietnia 2026 r., ułatwienia planistyczne gmin oraz wyzwanie ekonomiczne. Czy można wykorzystać ZPI (zintegrowane plany inwestycyjny) w celu budowy biogazowni rolniczych?

Jak chronić interesy rolnika w umowach na 30 lat? Eksperci wskażą wymogi deweloperów (areał, klasa bonitacyjna IV-VI) oraz konieczne zapisy zabezpieczające: kaucje na utylizację paneli lub elementów turbin wiatrowych, rygor egzekucji z art. 777 kpc oraz stawki czynszów inicjalnych i eksploatacyjnych.

Około 40 proc. produkowanych w Polsce tuczników pochodzi z warchlaka importowanego z Danii. To nie tylko setki milionów złotych, które nie trafią do kieszeni polskich hodowców, ale też silne uzależnienie sektora od sytuacji na rynku duńskim. Nie zmienimy tej sytuacji bez rozwoju krajowej produkcji prosiąt, na który składa się między innymi poprawa efektywności produkcji.

Pasze rzepakowe coraz mocniej wracają do dyskusji o przyszłości produkcji trzody chlewnej. Przedstawimy możliwości wykorzystania śruty rzepakowej w żywieniu świń, jej wpływ na wyniki produkcyjne, zdrowotność stada i ekonomikę tuczu. Nie zabraknie także rozmowy o ograniczeniach technologicznych, bilansowaniu dawek oraz roli krajowych źródeł białka w stabilizacji rynku pasz.

Produkcja trzody chlewnej coraz silniej zależy dziś od efektywności zarządzania kosztami, zdrowotności stad i wykorzystania nowoczesnych rozwiązań technologicznych. Poruszymy praktyczne aspekty produkcji – od żywienia i bioasekuracji, przez organizację chowu i wyniki produkcyjne, po opłacalność inwestycji oraz dostosowanie gospodarstw do zmieniających się wymagań rynku i regulacji. Producent trzody chlewnej na własnym przykładzie wskaże, które działania realnie poprawiają wyniki ekonomiczne i stabilność produkcji.

Dobiega końca era zarządzania stadem za pomocą kartki i ołówka. Nowoczesne obory obudowane są systemami, kamerami oraz czujnikami, które kolekcjonują i przetwarzają dane, generując informacje pomocne w skutecznym zarządzaniu stadem. Czy w przyszłości „oko hodowcy" zamiast na zwierzęta będzie skierowane wyłącznie na monitor?

Z jednej strony spadająca liczba gospodarstw mleczarskich, z drugiej zaś nadprodukcja, którą usprawiedliwia się kryzys na rynku mleka. Czy rosnąca podaż mleka będzie nadal wywoływać presję na obniżki cen surowca? Powinniśmy ograniczać produkcję czy dalej budować silną pozycję na międzynarodowym rynku mleka?

Jako jedno z największych zagrożeń dla sektora wołowiny wymienia się umowę z blokiem Mercosur. Jakie rozwiązania pozwolą polskiemu sektorowi wołowiny, który bazuje głównie na eksporcie, utrzymać pozycję kluczowego dystrybutora na arenie międzynarodowej? Co może robić sam hodowca? Czy sprzedaż bezpośrednia wołowiny stanie się powszechnym rozwiązaniem na odciążenie eksportu i zwiększenie przychodów w gospodarstwie?

Podsumowanie obecnej sytuacji, w jakiej znajduje się sektor hodowlany oraz diagnoza, w jakim kierunku powinien zmierzać. Na czym opierać decyzje inwestycyjne, aby zachować płynność finansową, a jednocześnie dalej się rozwijać? Hodowca na wiele czynników nie ma wpływu, szczególnie w zakresie zmieniających się uwarunkowań prawnych, jakie więc ma narzędzia, aby utrzymać rentowność i być o krok przed konkurencją?

Współczesne gospodarstwa rolne funkcjonują w warunkach zmian demograficznych, rosnącej presji organizacyjnej oraz coraz większych wyzwań związanych z dobrostanem psychicznym rolników i ich rodzin. Panel będzie poświęcony codzienności życia i pracy w gospodarstwie, w tym równowadze między obowiązkami zawodowymi a życiem prywatnym, a także sposobom radzenia sobie ze stresem i przeciążeniem. Ważnym wątkiem dyskusji będzie również zmieniająca się rola kobiet i mężczyzn w rolnictwie – zarówno w kontekście zarządzania gospodarstwem, podejmowania decyzji, jak i podziału odpowiedzialności oraz budowania nowoczesnego modelu pracy i życia na wsi.